گمرك آن را زياد مقرر ميدارند تا كمتر حمل شود مثلا حمل گندم و برنج و گوسفند از داخله بخارجه ممكن است اسباب گرانى اين اجناس در داخله شود لهذا بر آنها گمركى گزاف تحميل مينمايند كه حمل آنها بخارجه صرفه نداشته باشد اما خشگه‌بار از قبيل پسته و بادام و مويز و زردآلو خشك و امثال آنها كه چندان طرف احتياج اهل مملكت نيست و مصلحت هم در فروش آنها بخارجه است گمركى بسيار كم مقرر ميدارند و حاصل اين هردو ملاحظه يك مطلب است كه مشتمل بر دو شعبه مىشود و آن مطلب ملاحظه آسايش عمومى افراد ملت و ثروت نوعى مملكت است مثلا رواج كنياك در ايران غير از خسارت فوق العاده بر بزرگان مملكت نتيجه ديگر ندارد چرا كه در خود ممالك داخله همه قسم مشروب اعلى يافت مىشود بنابراين لازم است كه بر صندوق كنياك صدى هفتاد و پنج گمرك بگذارند كه در واقع مانع از دخول يا شيوع آن مال التجاره بايران بشود و منافاتى هم با اصول معاهدات تجارتى بين‌المللى نداشته باشد . انصافا تعرفه گمرك ميسو نوز هم مبنى بر همين اصول بود ، باضافه ملاحظه از تجارت روس كه از حق نميتوان گذشت خيلى كمك بتجارت روسها كرده و بسبت بمال التجاره وارده و صادره كه طرف با روس بود اسباب تسهيل فراهم آورد اما در مورد مال التجاره وارده و صادره كه طرف آن انگليس‌ها بودند سخت‌گيرى كرد و حالا بچه ملاحظه اين كار را كرد آيا مبالغ كليه از روسها رشوه گرفته بود ، يا آنكه ميل دولت ايران را بروسها ميدانست يا فهميده بود كه وجوه استقراضى را عاقبت روسها خواهند داد و يا مطلبى ديگر در كار بود ، مربوط به اين كتاب نيست و بالاخره ميزان تعرفه گمركات از صد پنج الى صد بيست و پنج بلكه در بعضى اجناس نادر الحمل الى صد سى مقرر گرديد و سيصد هزار تومان اجاره گمرك خرج در رفته يعنى بعد از وضع تمام مخارج